ขั้วหลอดไฟ ข้อมูลที่ต้องรู้ในระบบไฟฟ้าแสงสว่าง

ระบบไฟฟ้าแสงของอาคาร สำนักงาน และโรงงานอุตสาหกรรม หลอดไฟ LED ได้กลายเป็นมาตรฐานหลักในปัจจุบัน ด้วยคุณสมบัติด้านการประหยัดพลังงาน อายุการใช้งานยาวนาน และความปลอดภัยที่สูงกว่าเทคโนโลยีเดิม อย่างไรก็ตาม อีกหนึ่งองค์ประกอบสำคัญที่มักถูกมองข้ามคือ ขั้วหลอดไฟซึ่งเป็นจุดเชื่อมต่อโดยตรงระหว่างหลอดกับระบบไฟฟ้า

แม้ขั้วหลอดจะเป็นชิ้นส่วนขนาดเล็ก แต่หากเลือกผิดประเภทหรือใช้งานไม่ถูกต้อง อาจส่งผลต่อประสิทธิภาพของหลอดไฟความปลอดภัยในการติดตั้ง และอายุการใช้งานของระบบแสงสว่างโดยรวม ชนิดของขั้วหลอดไฟ หลักการทำงาน และข้อควรคำนึงทางเทคนิคที่ควรรู้ก่อนเลือกซื้อหรือติดตั้ง

ขั้วหลอดไฟ LED แบบ Bi-pin

หลอดไฟ LED สำหรับอาคารส่วนใหญ่จะใช้ ขั้วแบบ Bi-pin (ขั้วคู่) ซึ่งมีลักษณะเป็นเข็มโลหะ 2 แท่ง ทำหน้าที่นำกระแสไฟฟ้าเข้าสู่ตัวหลอด

ข้อดีของขั้วแบบ Bi-pin ได้แก่

• • ติดตั้งและถอดเปลี่ยนได้สะดวก
  • จุดสัมผัสไฟฟ้ามีความมั่นคง
  • ลดโอกาสเกิดการอาร์คหรือความร้อนสะสม
  • รองรับการใช้งานต่อเนื่องเป็นเวลานาน

ด้วยเหตุนี้ ขั้วแบบ Bi-pin จึงกลายเป็นมาตรฐานของหลอดไฟ LED สำหรับงานทั่วไปและงานเชิงพาณิชย์

ขั้ว G13 มาตรฐานหลักของหลอดไฟ

1.ความหมายของรหัส G13

• • ตัวอักษร G หมายถึงขั้วแบบเข็ม (Pin-type)
  • เลข 13 คือระยะห่างระหว่างกึ่งกลางของเข็มทั้งสอง เท่ากับ 13 มิลลิเมตร

2.ลักษณะและการใช้งาน

ขั้ว G13 ใช้กับ หลอดไฟ LED T8 ซึ่งมีเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 26 มิลลิเมตร ถือเป็นรูปแบบที่พบได้มากที่สุดในอาคารสำนักงาน โรงเรียน โรงงาน และคลังสินค้า

การใช้งานที่พบบ่อย ได้แก่

• • หลอดไฟ LED T8 ความยาว 60 ซม.
  • หลอดไฟ LED T8 ความยาว 120 ซม.
  • การเปลี่ยนทดแทนหลอดฟลูออเรสเซนต์เดิม

3.ข้อควรระวังในการใช้งานขั้ว G13

แม้หลอดไฟ LED T8 จะใช้ขั้ว G13 เหมือนหลอดฟลูออเรสเซนต์ แต่ ระบบไฟภายในหลอดแตกต่างกันโดยสิ้นเชิงผู้ใช้งานต้องตรวจสอบว่า

• • รางไฟยังมีบัลลาสต์เดิมหรือไม่
  • หลอดไฟ LED รองรับระบบการเข้าไฟแบบใด

การติดตั้งไม่ตรงระบบอาจทำให้หลอดไม่ติด หรือทำให้หลอดและรางไฟเสียหาย

ขั้ว G5 สำหรับหลอดไฟ

1.ความหมายของรหัส G5

เลข 5 หมายถึงระยะห่างระหว่างเข็มทั้งสองเพียง 5 มิลลิเมตร ซึ่งเล็กกว่าขั้ว G13 อย่างชัดเจน

2.ลักษณะทางกายภาพ

• • ใช้กับ หลอดไฟ LED T5
  • เส้นผ่านศูนย์กลางหลอดประมาณ 16 มิลลิเมตร
  • ตัวขั้วมีขนาดเล็ก ต้องการความแม่นยำในการติดตั้ง

3.การใช้งานที่เหมาะสม

หลอดไฟ LED T5 มักพบใน

• • โคมไฟสำนักงานรุ่นใหม่
  • โคมไฟสำเร็จรูปจากโรงงาน
  • ไฟหลืบฝ้า และงานสถาปัตยกรรมที่ต้องการความบาง

หลอดไฟ LED T5 ไม่สามารถใช้ร่วมกับรางของหลอด T8 ได้ เนื่องจากขนาดขั้วและโครงสร้างไฟฟ้าแตกต่างกัน

คุณภาพของขั้วหลอดไฟ กับความปลอดภัย

1.วัสดุของเข็มนำไฟฟ้า (Pins)

• • ทองเหลือง (Brass)
    • นำไฟฟ้าได้ดี
    • ไม่เป็นสนิม
    • ลดการสะสมความร้อน
    • พบในหลอดไฟ LED คุณภาพสูง
  • โลหะชุบหรืออลูมิเนียม
    • มักพบในหลอดราคาประหยัด
    • นำไฟฟ้าได้ต่ำกว่า
    • มีโอกาสเกิดออกไซด์ ทำให้ไฟติดไม่สม่ำเสมอ

2.วัสดุปลอกหุ้มขั้ว (End Caps)

ตามมาตรฐานอุตสาหกรรม หลอดไฟ LED ควรใช้

• • พลาสติกทนความร้อน
  • วัสดุไม่ลามไฟ (Flame Retardant)

เพื่อลดความเสี่ยงจากความร้อนและการอาร์คของกระแสไฟฟ้า

ระบบการเดินไฟในขั้วหลอดไฟ LED

แม้จะใช้ขั้ว G13 เหมือนกัน แต่หลอดไฟ LED มีรูปแบบการเข้าไฟที่แตกต่างกัน

1.Single-Ended Wiring

• • ไฟ L และ N เข้าเพียงฝั่งเดียว
  • อีกฝั่งไม่มีไฟ ทำหน้าที่พยุงหลอด
  • ปลอดภัยสูง ลดความเสี่ยงไฟดูดขณะติดตั้ง
  • ต้องปรับสายไฟในรางให้ถูกต้อง

2.Double-Ended Wiring

• • ไฟเข้าแยกคนละฝั่ง (L และ N คนละด้าน)
  • ติดตั้งง่ายเมื่อต้องการใช้รางเดิม
  • ต้องระมัดระวังขณะเปลี่ยนหลอด

การเลือกหลอดไฟ LED ที่ไม่ตรงกับระบบราง อาจทำให้เกิดการลัดวงจรหรือหลอดเสียหายได้ทันที

ตารางสรุปประเภทขั้วหลอดไฟ

ประเภทหลอดไฟ LED	ประเภทขั้ว	ระยะห่างเข็ม	เส้นผ่านศูนย์กลาง
LED T8	G13	13 มม.	~26 มม.
LED T5	G5	5 มม.	~16 มม.

บทสรุป

• ตรวจสอบชนิดขั้วหลอด (G13 หรือ G5) ก่อนซื้อ
• เช็กระบบการเข้าไฟของหลอดไฟ LED ให้ตรงกับราง
• เลือกหลอดที่ใช้วัสดุขั้วคุณภาพดี ลดความร้อนสะสม
• ตรวจสอบความสะอาดและความแน่นของขั้วในรางเสมอ
• ใช้หลอดไฟ LED ที่ได้มาตรฐาน เพื่อความปลอดภัยในระยะยาว

การเข้าใจเรื่อง ขั้วหลอดไฟ อย่างถูกต้อง ไม่เพียงช่วยให้ติดตั้งได้อย่างปลอดภัย แต่ยังช่วยยืดอายุการใช้งานของหลอด ลดค่าใช้จ่ายในการซ่อมบำรุง และเพิ่มความมั่นใจในระบบไฟฟ้าแสงสว่าง

NINELED แสงสว่างที่คุณวางใจได้ จากแบรนด์ที่คุณเลือก พื้นที่รวมแบรนด์ชั้นนำ ให้คุณเลือกซื้อไม่ว่าจะสปอร์ตไลท์ โคมไฟไฮเบย์ โคมถนน หลอดไฟ LED โซล่าเซลล์ และเสาไฟ สนใจสอบถาม-สั่งซื้อเกี่ยวกับสินค้าเพิ่มเติมได้ที่  Line : @NINELED