การเลือกโทนสีและความสว่างของหลอดไฟ LED
การเลือกหลอดไฟ LED สำหรับบ้าน อาคาร หรือพื้นที่ทำงาน ไม่ควรมองแค่ความสว่างหรือสีที่ “ถูกใจ” เท่านั้น แต่ควรพิจารณาจากผลกระทบต่อร่างกายการมองเห็น และการใช้งานจริงในระยะยาวเพราะแสงสว่างมีผลโดยตรงต่อระบบประสาท ฮอร์โมน ความตื่นตัวรวมถึงความรู้สึกสบายของผู้อยู่ในพื้นที่
ในงานออกแบบแสงสว่างระดับวิศวกรรม การกำหนด ค่าความสว่าง (Brightness) และ โทนสีของแสง (Color Temperature) จะต้องอ้างอิงมาตรฐานที่ชัดเจน เช่น มาตรฐานอาคาร มาตรฐานความปลอดภัยในการทำงาน และหลักสรีรวิทยาของมนุษย์ ไม่ใช่เพียงการคาดเดาหรือใช้ประสบการณ์ส่วนตัวหลักการสำคัญของการเลือกหลอดไฟ LED อย่างถูกต้อง ตั้งแต่ค่าความสว่าง โทนสี ค่า CRI ไปจนถึงความสัมพันธ์ระหว่าง “สีของแสง” และ “ระดับความสว่าง” เพื่อให้คุณสามารถเลือกใช้งานได้อย่างเหมาะสม ปลอดภัย และสบายตาในระยะยาว
ค่าความสว่าง Lumens และ Lux
ชวัตต์ (Watt) ไม่ใช่ตัวชี้วัดความสว่างอีกต่อไป เพราะเป็นเพียงค่าการใช้พลังงานไฟฟ้า โดยเฉพาะหลอดไฟ LED ที่ให้แสงสว่างสูงแต่ใช้ไฟต่ำมาก
1.Lumens (lm) คือ ปริมาณแสงทั้งหมดที่หลอดไฟปล่อยออกมายิ่งค่าลูเมนสูงแสงที่ได้ก็ยิ่งมาก เหมาะใช้เปรียบเทียบ “ความแรงของหลอดไฟแต่ละดวง”
2.Lux (lx) คือ ความเข้มแสงที่ตกกระทบบนพื้นผิว 1 Lux = 1 Lumen ต่อพื้นที่ 1 ตารางเมตร
ค่านี้เป็นค่าที่ใช้จริงในงานออกแบบ และเป็นค่าที่กฎหมายแรงงานและมาตรฐานอาคารอ้างอิง
ระดับความสว่างที่แนะนำ
-
- พื้นที่พักผ่อน (ห้องนอน, ห้องนั่งเล่น)
100 – 200 Lux - พื้นที่ใช้งานทั่วไป (ห้องครัว, ห้องน้ำ)
200 – 300 Lux - พื้นที่ทำงาน / อ่านหนังสือ
300 – 500 Lux - งานละเอียดพิเศษ (งานช่าง, งานประกอบ, งานเย็บผ้า)
750 – 1,000 Lux
- พื้นที่พักผ่อน (ห้องนอน, ห้องนั่งเล่น)
หมายเหตุ: ความสว่างที่มากเกินไปไม่ได้หมายถึงดีเสมอไป เพราะอาจก่อให้เกิดแสงแยงตา (Glare) และอาการล้าสายตาได้
โทนสีของแสง (Color Temperature – Kelvin)
โทนสีของแสงวัดเป็นหน่วย Kelvin (K) ซึ่งไม่ได้หมายถึงความร้อนของหลอดไฟ แต่เป็นลักษณะสีของแสงที่ตามนุษย์รับรู้
Warm White (2,700K – 3,000K)
-
- ลักษณะ: แสงสีส้มอมเหลือง นุ่มนวล
- ผลต่อร่างกาย: ช่วยกระตุ้นการหลั่งMelatoninทำให้รู้สึกผ่อนคลาย
- เหมาะสำหรับ:ห้องนอน, ห้องนั่งเล่น, โรงแรม, ร้านอาหาร, คาเฟ่
Cool White (4,000K)
-
- ลักษณะ: แสงขาวนวล เป็นกลาง
- ผลต่อการมองเห็น: สีวัตถุผิดเพี้ยนน้อย มองเห็นรายละเอียดชัด
- เหมาะสำหรับ:
ห้องครัว, ห้องน้ำ, ร้านค้า, โถงทางเดิน, พื้นที่อเนกประสงค์
Daylight (6,500K)
-
- ลักษณะ: แสงขาวอมฟ้า ใกล้เคียงแสงอาทิตย์ตอนกลางวัน
- ผลต่อร่างกาย: ช่วยกระตุ้นความตื่นตัว ยับยั้ง Melatonin
- เหมาะสำหรับ:
ออฟฟิศ, โรงงาน, ห้องอ่านหนังสือ, ลานจอดรถ, พื้นที่ที่ต้องการความปลอดภัยสูง
ค่าความถูกต้องของสี (CRI – Color Rendering Index)
CRI (Ra) คือค่าที่บอกว่าแสงจากหลอดไฟแสดงสีของวัตถุได้ใกล้เคียงธรรมชาติมากแค่ไหน
โดยแสงอาทิตย์มีค่า CRI = 100
แนวทางการเลือก
-
- CRI ≥ 80
เพียงพอสำหรับบ้านพักอาศัยทั่วไป - CRI ≥ 90
เหมาะสำหรับ
โต๊ะแต่งหน้า, ร้านเสื้อผ้า, ร้านอาหาร, ห้องศิลปะ, สตูดิโอ
- CRI ≥ 80
ค่า CRI ต่ำอาจทำให้สีผิว อาหาร หรือสินค้า ดูผิดเพี้ยน และส่งผลต่อการตัดสินใจของผู้ใช้งานโดยไม่รู้ตัว
ความสัมพันธ์ระหว่างโทนสีและความสว่าง
ทางจิตวิทยาแสง มีหลักการที่เรียกว่า Kruithof Curve ซึ่งอธิบายว่า
“ความสบายตา” เกิดจากความสมดุลระหว่าง โทนสี และ ระดับความสว่าง
-
- แสง Warm White + Lux สูงเกินไป → อึดอัด รู้สึกร้อน
- แสง Daylight + Lux ต่ำเกินไป → ดูหม่น อึมครึม
หลักการใช้งานที่เหมาะสม
-
- ต้องการบรรยากาศผ่อนคลาย → Warm White + Lux ต่ำ–ปานกลาง
- ต้องการความสว่างชัดเจน → Daylight + Lux สูง
ปัจจัยเสริมที่ควรพิจารณาเพิ่มเติม
-
- มุมกระจายแสง (Beam Angle)
- การจัดตำแหน่งโคมไฟ
- แสงสะท้อนจากผนังและเพดาน
- การใช้ไฟหลายระดับ (Layer Lighting) แทนการใช้หลอดสว่างดวงเดียว
บทสรุป
การเลือกหลอดไฟ LED ที่เหมาะสม ไม่ใช่แค่ช่วยให้พื้นที่สว่างขึ้น แต่ยังช่วย ลดความล้าสายตา เพิ่มสมาธิ และสร้างบรรยากาศที่เหมาะกับกิจกรรมในแต่ละพื้นที่ การเข้าใจค่าพื้นฐานอย่าง Lumens, Lux, Kelvin และ CRI จะช่วยให้คุณตัดสินใจได้อย่างมีหลักการ ไม่ต้องลองผิดลองถูก
เช็กลิสต์สั้นๆ ก่อนเลือกหลอดไฟ
-
- ดู Lumens ให้เหมาะกับขนาดพื้นที่
- เลือก Kelvin ให้ตรงกับกิจกรรม
- ตรวจสอบ CRI หากต้องการความแม่นยำของสี
แสงที่ดีไม่ใช่แสงที่สว่างที่สุด แต่คือแสงที่เหมาะสมที่สุดกับการใช้งาน
NINELED แสงสว่างที่คุณวางใจได้ จากแบรนด์ที่คุณเลือก พื้นที่รวมแบรนด์ชั้นนำ ให้คุณเลือกซื้อไม่ว่าจะสปอร์ตไลท์ โคมไฟไฮเบย์ โคมถนน หลอดไฟ LED โซล่าเซลล์ และเสาไฟ สนใจสอบถาม-สั่งซื้อเกี่ยวกับสินค้าเพิ่มเติมได้ที่ Line : @NINELED
