ค่าความถูกต้องของสี (CRI – Color Rendering Index)

การเลือกหลอดไฟ LED คนส่วนใหญ่มักให้ความสำคัญกับ “ความสว่าง” หรือ “โทนสีของแสง” เป็นอันดับแรกแต่มีอีกหนึ่งค่ามาตรฐานทางแสงสว่างที่มีผลต่อการมองเห็นและความรู้สึกของพื้นที่อย่างมากนั่นคือ ค่าความถูกต้องของสี หรือ CRI (Color Rendering Index) ค่า CRI ไม่ได้บอกว่าแสงสว่างแค่ไหน และไม่ได้บอกว่าแสงออกเหลืองหรือขาวแต่เป็นค่าที่บอกว่า สีของวัตถุที่เราเห็นภายใต้แสงไฟนั้นใกล้เคียงกับสีจริงมากน้อยเพียงใด

หลอดไฟที่มีค่า CRI ต่ำ แม้จะสว่างเพียงพอ ก็อาจทำให้สีผิว อาหาร เสื้อผ้า หรือวัสดุต่างๆ ดูซีด หม่น หรือผิดเพี้ยนโดยไม่รู้ตัว ซึ่งส่งผลทั้งต่อความสบายตา ภาพลักษณ์ของสถานที่ และในบางกรณีอาจกระทบต่อความปลอดภัยค่า CRI ตามหลักการที่ใช้จริงในมาตรฐานสากล เพื่อให้คุณเข้าใจและเลือกใช้งานได้อย่างถูกต้องและเหมาะสม

CRI คืออะไร? (Definition)

CRI (Color Rendering Index) คือดัชนีที่ใช้วัดความสามารถของแหล่งกำเนิดแสงในการถ่ายทอดสีของวัตถุ ให้ใกล้เคียงกับสีที่ปรากฏภายใต้แสงอ้างอิงมากที่สุด โดยมีช่วงคะแนนตั้งแต่ 0 ถึง 100 (Ra)

• • Ra = 100
    หมายถึงการแสดงสีได้ใกล้เคียงแสงธรรมชาติมากที่สุด (ใช้เป็นค่ามาตรฐานอ้างอิง)
  • แสงอาทิตย์
    มีค่า CRI เท่ากับ 100
  • หลอดไส้ และหลอดฮาโลเจน
    มีค่า CRI ใกล้เคียง 100 เนื่องจากเป็นแสงจากความร้อน
  • หลอดไฟ LED
    ค่า CRI ขึ้นอยู่กับคุณภาพของชิปและสารฟอสฟอรัส โดยทั่วไปอยู่ในช่วงประมาณ 70 – 97

หมายเหตุ: ค่า CRI ไม่เกี่ยวกับความสว่าง (Lumens) และไม่เกี่ยวกับโทนสี (Kelvin)

วิธีการวัดค่า CRI ตามมาตรฐานสากล

การวัดค่า CRI ถูกกำหนดโดย CIE (International Commission on Illumination) และใช้วิธีเปรียบเทียบสีของวัตถุภายใต้แสงทดสอบกับแสงอ้างอิง

1.หลักการวัด

• • ใช้ แถบสีมาตรฐาน 8 สี (R1 – R8)
    ซึ่งเป็นสีที่มีความอิ่มตัวปานกลาง
  • วัดความแตกต่างของสีระหว่าง
    • แสงจากหลอดที่ทดสอบ
    • แสงอ้างอิง (แสงอาทิตย์หรือแหล่งแสงมาตรฐาน)
  • ยิ่งสีเพี้ยนจากแสงอ้างอิงน้อย → คะแนน CRI ยิ่งสูง

2.ค่า R9 (สีแดง)

• • R9 คือการวัด สีแดงสด ซึ่งไม่รวมอยู่ในค่า Ra มาตรฐาน
  • มีความสำคัญมากในงานคุณภาพสูง เช่น
    ร้านอาหาร, งานผิวหนัง, คลินิก, การแต่งหน้า
  • หลอดไฟเกรดดีมักระบุค่า R9 แยกเพิ่มเติม

ระดับค่า CRI ที่เหมาะสมกับการใช้งาน

การเลือกค่า CRI ควรสัมพันธ์กับลักษณะของกิจกรรม ไม่จำเป็นต้องเลือกค่าสูงสุดเสมอไป

ค่า CRI (Ra)	ระดับคุณภาพ	เหมาะสำหรับ
90 – 100	ยอดเยี่ยม	พิพิธภัณฑ์, งานศิลปะ, ร้านทำผม, ห้องแต่งหน้า, สตูดิโอ
80 – 89	ดี	บ้านพักอาศัย, สำนักงาน, โรงเรียน, โรงแรม, ร้านค้าทั่วไป
70 – 79	ปานกลาง	ทางเดิน, ห้องเก็บของ, โรงงาน, ลานจอดรถ
ต่ำกว่า 70	ต่ำ	พื้นที่ที่ไม่เน้นการแยกแยะสี

ผลกระทบของค่า CRI ต่อการมองเห็นและบรรยากาศ

หากใช้แหล่งกำเนิดแสงที่มีค่า CRI ต่ำ อาจเกิดผลกระทบดังนี้

• • สีเพี้ยนจากความจริง
    อาหารดูไม่น่ารับประทาน เสื้อผ้าหรือเฟอร์นิเจอร์ดูซีด
  • บรรยากาศโดยรวมดูหม่น
    แม้พื้นที่จะสว่างเพียงพอ แต่ให้ความรู้สึกไม่สบายตา
  • ผลต่อความปลอดภัย
    ในงานอุตสาหกรรมหรือซ่อมบำรุง การแยกแยะสีผิดพลาดอาจก่อให้เกิดอุบัติเหตุได้

CRI กับ Color Temperature

ความเข้าใจผิดที่พบบ่อยคือการคิดว่า “แสงขาว = สีตรงกว่า”

• • Color Temperature (K)
    บอกว่าแสงออกเหลืองหรือขาว
  • CRI (Ra)
    บอกว่าสีของวัตถุชัดและสมจริงแค่ไหน

ความจริงคือหลอดไฟ 3000K และ 6500K สามารถมีค่า CRI 90 เท่ากันได้

ดังนั้น การได้สีที่ถูกต้อง ไม่ได้ขึ้นกับว่าแสงขาวหรือแสงเหลือง แต่ขึ้นกับคุณภาพของแหล่งกำเนิดแสง

แนวทางเลือกหลอดไฟจากค่า CRIช

• • สำหรับบ้านพักอาศัยทั่วไป → CRI ≥ 80
  • จุดที่ส่องกระจก โต๊ะอาหาร → CRI ≥ 90 จะให้ผลลัพธ์ที่ดีกว่า
  • หลีกเลี่ยงหลอดไฟที่ไม่ระบุค่า CRI ชัดเจน
  • ระวังหลอดไฟราคาต่ำมาก เพราะมักลดต้นทุนด้วยชิปที่มีค่า CRI ต่ำ

บทสรุป

ค่า CRI คือหนึ่งในตัวชี้วัดคุณภาพแสงที่สำคัญที่สุด เพราะเกี่ยวข้องโดยตรงกับการมองเห็นสีความรู้สึกของพื้นที่ และการใช้งานจริงในชีวิตประจำวัน แสงที่ดีไม่ใช่แค่สว่าง แต่ต้องทำให้สิ่งที่เราเห็นใกล้เคียงความเป็นจริงมากที่สุด การเลือกดูค่าCRIหลอดไฟ ควบคู่กับความสว่างและโทนสีจะช่วยให้บ้าน ร้านค้า หรือสถานที่ทำงาน ดูสบายตาเป็นธรรมชาติ และมีคุณภาพในระยะยาว

NINELED แสงสว่างที่คุณวางใจได้ จากแบรนด์ที่คุณเลือก พื้นที่รวมแบรนด์ชั้นนำ ให้คุณเลือกซื้อไม่ว่าจะสปอร์ตไลท์ โคมไฟไฮเบย์ โคมถนน หลอดไฟ LED โซล่าเซลล์ และเสาไฟ สนใจสอบถาม-สั่งซื้อเกี่ยวกับสินค้าเพิ่มเติมได้ที่  Line : @NINELED